67 درصدسهم دولت نهم در برداشت از حساب ذخیره ارزی

67 درصدسهم دولت نهم در برداشت از حساب ذخیره ارزی

سرمایه، پیمان جنوبی: از مجموع 129 میلیارد دلار برداشت از حساب ذخیره ارزی در هشت سال اخیر مبلغ 52/103 میلیارد دلار آن که معادل 25/80 درصد است برداشت بودجه ای توسط دولت بوده و 67 درصد معادل 42/86 میلیارد دلار آن در زمان دولت نهم انجام شده است. همچنین در طول هشت سال اخیر برداشت بودجه ای دولت از حساب ذخیره ارزی از 7/0میلیارد دلار در سال 80 به 36 میلیارد دلار در سال 87 رسیده و 51 برابر شده است. براساس آمارهای بانک مرکزی و کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، از مجموع 129 میلیارد دلار برداشت از حساب ذخیره ارزی سهم بخش خصوصی تنها 56/25 میلیارد دلار معادل 8/19 درصد کل برداشت ها بوده و بخش خصوصی نه تنها از 50 درصد برداشت ها و اعتبارات بهره نبرده بلکه سهم آن کمتر از 20 درصد بوده است. کل واریزی مازاد درآمد نفتی به حساب ذخیره ارزی از ابتدای تشکیل این حساب از سال 1379 تا پایان سال 1386 معادل146 میلیارد دلار بوده که 7/75 میلیارد دلار آن در دوره دولت نهم و در اثر افزایش شدید قیمت نفت اتفاق افتاده است. کل برداشت های ارزی از این حساب در این هشت سال معادل 83/82 میلیارد دلار بوده که39/15 میلیارد دلار آن را بخش خصوصی برداشت کرده و 52/67 میلیارد دلار آن نیز برداشت بودجه ای دولت بوده است. از این رقم دولت نهم در سال های 84 تا 86 به تنهایی 42/50 میلیارد دلار یا 87/60 درصد کل برداشت ها را به خود اختصاص داده است.رئیس جمهوری سه ماه پیش، موجودی حساب ذخیره ارزی را36 میلیارد دلار عنوان کرد و برخی کارشناسان نیز موجودی را کمتر از 10 میلیارد دلار اعلام کردند. براساس گزارش 25 شهریورماه 87، موسی الرضا ثروتی عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در گفت وگو با فارس گفت: «باقیمانده حساب ذخیره ارزی برابر گزارش نماینده بانک مرکزی تا شهریورماه 1387 بالغ بر هفت میلیارد دلار بوده است و بر اساس محاسبات باید تا 25 شهریورماه 1387 رقمی حدود 30 میلیارد دلار به این حساب واریز شده باشد.»

براساس این گزارش و با در نظر گرفتن موجودی اول دوره 17/23 میلیارد دلاری حساب ذخیره ارزی در ابتدای سال 1387 جمع کل حساب ذخیره ارزی بالغ بر17/53 میلیارد دلار می شود که با احتساب 36 میلیارد دلار برداشت های بودجه ای دولت از این حساب تا شهریورماه و موجودی نقدی هفت میلیارد دلاری آن جمع برداشت های صورت گرفته از این حساب 17/46 میلیارد دلار خواهد بود که 17/10 میلیارد دلار آن مربوط به بخش خصوصی است. بر پایه گزارش آذرماه 1387 بانک مرکزی از تحولات اقتصادی سال 1386 در چهل وهشتمین اجلاس سالانه مجمع عمومی بانک مرکزی و در حضور ریاست جمهوری اعلام شده که موجودی نقدی پایان دوره منتهی به سال 1386 حساب ذخیره ارزی بالغ بر 17/23 میلیارد دلار بوده که با در نظر گرفتن 7/15 میلیارد دلار مطالبات مربوط به تسهیلات اعطایی از این حساب، دارایی حساب ذخیره ارزی در پایان دوره مالی 1386 بالغ بر 87/38 میلیارد دلار بوده است.

موجودی نقدی پایان دوره حساب ذخیره ارزی طی هشت سال مورد بررسی و از سال افتتاح این حساب از رقم 9/5 میلیارد دلار در سال 1379 به 17/23 میلیارد دلار در پایان سال 1386 افزایش یافته است و موجودی نقدی پایان دوره این حساب طی سال های 1379 تا 1386 به ترتیب برابر است با 9/5 میلیارد دلار در سال 1379 و 3/7، 2/8، 5/8، 7/9، 7/10، 5/9 و 17/23 میلیارد دلار در سال های 1380 تا 1386.

برداشت بودجه ای دولت طی هشت سال مورد بررسی از رقم صفر در سال 1379 به ترتیب به 7/0، 5/4، 4/4، 5/7، 7/9، 8/17 و 92/22 میلیارد دلار در سال های 1380 تا 1386 افزایش یافته و نسبت به سال 1380 رشد 3174 درصدی داشته و 33 برابر شدن عملکرد منابع ارزی حساب ذخیره ارزی در بودجه را نشان می دهد. این در حالی است که موجودی نقدی پایان دوره حساب ذخیره ارزی در سال 1386 نسبت به سال 1380 تنها 217 درصد رشد داشته و 2/3 برابر شده است.

عملکرد حساب ذخیره ارزی در بخش تسهیلات پرداختی به بخش خصوصی طی سال های 1379 تا 1386 و به ترتیب سال نشان دهنده آن است که در سال 1379 هیچ گونه تسهیلاتی از محل این حساب به بخش خصوصی پرداخت نشده و طی سال های 1380 تا 1386 و به ترتیب سال استفاده بخش خصوصی از تسهیلات حساب ذخیره ارزی برابر با 1/0 میلیارد دلار در سال 1380 و 5/0، 1/1،8/1، 5/2، 3/4 و 09/5 میلیارد دلار در سال های 1381 تا 1386 بوده است.

برداشت های صورت گرفته از محل حساب ذخیره ارزی طی سال های 1379 تا 1386 توسط هر دو بخش خصوصی و دولتی برابر است با صفر در سال 1379 و 8/0، 5، 5/5، 3/9، 2/12، 1/22 و 93/27 میلیارد دلار طی سال های 1380 تا 1386 .

واریزی حساب ذخیره ارزی طی سال های 1379 تا 1386 نیز به ترتیب سال برابر است با 9/5 میلیارد دلار در سال 1379 و 2/2، 9/5، 8/5، 5/10، 2/13، 9/20، 6/41 میلیارد دلار در سال های 1380 تا 1386.

تراز اول دوره موجودی حساب ذخیره ارزی طی سال های 1379 تا 1386 به ترتیب سال برابر است با صفر در سال 1379 و 9/5، 3/7، 2/8، 5/8، 7/9، 7/10 و 5/9 میلیارد دلار در سال های 1380 تا 1386. جمع کل حساب ذخیره ارزی که شامل تراز اول دوره واریز به حساب مذکور است طی سال های مورد بررسی و به ترتیب سال برابر است با 9/5 میلیارد دلار در سال 1379 و 1/8، 2/13، 14، 19، 9/22، 6/31 و 1/51 میلیارد دلار در سال های 1380 تا 1386.